Chính sách tỷ giá như thế nào cho đúng

Khả năng cạnh tranh của xuất khẩu, trạng thái cán cân thương mại và thanh toán, dự trữ quốc gia, biến động cơ cấu sản xuất, niềm tin vào bản tệ, vào chính phủ, vào tương lai - nghĩa là các nhân tố chủ yếu đo lường sức khỏe và chi phối mạnh động lực phát triển nền kinh tế đất nước - đều phụ thuộc sâu sắc vào tỷ giá hối đoái chính thức.

Tỷ giá ổn định không phải bao giờ cũng giúp ổn định kinh tế

Bảo đảm và duy trì sự ổn định của nền kinh tế vĩ mô luôn là mục tiêu hàng đầu và tập trung của tổ hợp các chính sách kinh tế - xã hội của chính phủ, trong đó có chính sách tỷ giá.

Có thể có ổn định và tăng trưởng kinh tế nhất định trong điều kiện tỷ giá không ổn định do sự chi phối của các nhân tố thị trường, do tương quan giá trị giữa các đồng tiền liên quan đến đồng bản tệ, do chính sách ưu tiên cho mục tiêu trước mắt nào đó của chính phủ...

Vị trí đặt quảng cáoSong, điều ngược lại không phải bao giờ cũng đúng. Thực tiễn đã cho thấy ổn định tỷ giá không phải bao giờ cũng giúp ổn định kinh tế (đặc biệt là việc cố định tỷ giá một cách khiên cưỡng...).

Đương nhiên, việc ổn định tỷ giá phù hợp với giá trị thực tế của nó sẽ là điều kiện lý tưởng để góp phần ổn định nền kinh tế của một nước. Song, trong đa số trường hợp, tỷ giá chịu tác động khách quan của các nhân tố thị trường luôn biến động vượt ra khỏi tầm kiểm soát, khống chế của các nhân tố chủ quan của các chính phủ, dù quốc gia đó có lực lượng dự trữ tài chính mạnh đến đâu và cơ chế điều tiết thị trường hoàn thiện nhường nào.

Đồng thời, thực tế cũng cho thấy, việc quy định tỷ giá chính thức thường có xu hướng thoát ly giá trị thực tế của đồng bản tệ bởi sự phản ứng chậm trễ về chính sách, cơ chế điều tiết, sự bảo thủ hoặc thiên lệch trong ưu tiên một vài mục tiêu kinh tế - xã hội trước mắt nào đó.

Thành thử, dưới bề mặt của sự ổn định tỷ giá luôn có sự tích tụ lớn dần các vòng xoáy ngầm của các xung lực phát sinh từ sự định giá quá cao hoặc quá thấp đồng bản tệ; các vòng xoáy này sẽ tăng lên theo thời gian và đến lúc nào đó sẽ bộc phát và đủ sức phá vỡ sự ổn định của nền kinh tế và do đó, phá vỡ sự ổn định của chính tỷ giá với tư cách là mục tiêu mà chính sách tỷ giá hướng tới.

Định giá cao đồng bản tệ: giảm sức cạnh tranh hàng xuất khẩu

Khi định giá cao đồng bản tệ, các nước thường kỳ vọng vào cái lợi sẽ thu được nhờ làm giảm giá hàng nhập khẩu để giảm chi phí sản xuất, giảm sức ép lạm phát và giảm được chi phí dịch vụ nợ nước ngoài...

Tuy nhiên, việc đồng bản tệ được định giá quá cao và kéo dài sẽ trở thành nguyên nhân quan trọng làm giảm sức cạnh tranh của hàng xuất khẩu, dẫn đến hạn chế xuất khẩu, kích thích nhập khẩu, làm tăng nhập siêu.

Hơn nữa, khi định giá bản tệ cao, thường kéo theo sự gia tăng lãi suất tín dụng trong nước, cũng như khoảng cách chênh lệch lớn giữa lãi suất trong nước và nước ngoài, kích thích vay nợ nước ngoài dễ dãi, nhất là các khoản vay thương mại ngắn hạn theo lãi suất cao.

Hậu quả nặng nề và lâu dài hơn cả chính là ở chỗ, việc định giá quá cao và kéo dài đồng bản tệ sẽ làm triệt tiêu các động lực phát triển sản xuất trong nước, trước hết là sản xuất và kinh doanh xuất khẩu, làm tăng buôn lậu và tham nhũng, kích thích sử dụng lãng phí ngoại tệ, không coi trọng các nguồn lực trong nước, kích thích nền kinh tế “bong bóng” phát triển, làm gia tăng mức thâm hụt cán cân thương mại, cán cân thanh toán tài khoản vãng lai và hao hụt nhanh chóng nguồn dự trữ quốc gia để giữ giá bản tệ.

Định giá thấp đồng bản tệ: tăng sức ép lạm phát

Ngược lại, khi định giá quá thấp đồng bản tệ (dù do sự chủ động của chính phủ với hy vọng kích thích xuất khẩu, hoặc do sự bị động gắn với việc buộc phải gia tăng phát hành bản tệ bù đắp thâm hụt ngân sách nhà nước hay để mua ngoại tệ trên thị trường nội địa cho nhu cầu trả nợ của chính phủ...) thì tác hại cũng không kém: sức ép lạm phát gia tăng, chi phí dịch vụ nợ bằng ngoại tệ tăng nhanh.

Ngoài ra, giá hàng nhập khẩu cũng bị đẩy lên cùng chiều với tốc độ mất giá bản tệ, làm thu hẹp nguồn vốn chảy vào và bẻ ghi dòng vốn đầu tư chảy ra nước ngoài, làm tổn hại đời sống nhân dân... từ đó làm tăng nguy cơ phá sản các doanh nghiệp, làm tăng nạn thất nghiệp và sự bất ổn của xã hội.

Ngoài ra, nếu không cân nhắc đến cơ cấu nợ của nhà nước (bằng bản tệ và ngoại tệ) thì việc điều chỉnh tỷ giá bản tệ còn có thể dẫn đến làm tăng thiệt hại từ các khoản nợ bằng ngoại tệ của nhà nước, do phải trả nợ bằng những đồng ngoại tệ trở nên đắt đỏ hơn so với khi vay.

Hơn nữa, do phá giá bản tệ thường dẫn đến tăng giá hàng nội địa và giảm giá trị tài sản tính bằng bản tệ, tác dụng xấu tới cán cân vãng lai, để tránh hiện tượng chảy máu tư bản, người ta thường phải tăng lãi suất sau khi tăng tỷ giá. Việc tăng lãi suất dẫn đến hậu quả giảm khả năng đầu tư trong nước, giá hàng nội địa tăng, kém cạnh tranh hơn so với hàng nhập khẩu.

Việc phá giá bản tệ còn làm giảm lương, thu nhập và mức sống của người lao động. Việc kéo dài mức sống thực tế nghèo đói của người lao động sẽ làm giảm cầu, thu hẹp thị trường tiêu thụ, giảm sản xuất.

Nếu tăng lương danh nghĩa để bù đắp thiệt hại về thu nhập này sẽ lại đẩy giá tăng, lạm phát và khủng hoảng kinh tế. Chính tình thế lưỡng nan này khẳng định tính chất “con dao hai lưỡi” của biện pháp phá giá bản tệ và sự cần thiết phải thận trọng khi sử dụng nó.

Tỷ giá thả nổi - dễ gây mất ổn định

Tỷ giá thả nổi là công cụ của nền kinh tế thị trường phát triển, tự nó là một nhân tố gây mất ổn định mạnh trong bối cảnh nền kinh tế chưa phát triển đầy đủ các quan hệ thị trường. Đây chính là tình cảnh “trên đe dưới búa” lưỡng nan của đa số các nước đang phát triển trong khi lựa chọn chính sách tỷ giá.

Việc nhấn mạnh một chiều các lợi ích của việc ấn định giá trị đồng bản tệ quá cao hoặc quá thấp, cũng như của việc thả nổi hoàn toàn tỷ giá, là chỉ tính đến những lợi ích ngắn hạn và chứa đựng những hiểm họa sẽ bùng nổ trong tương lai, khiến nền kinh tế phải trả giá đắt hơn so với những lợi ích cục bộ thu được.

Cái giá phải trả càng cao nếu mức độ chênh lệch giữa giá trị thực tế và giá trị “ảo” của đồng bản tệ càng lớn và được duy trì càng lâu, cũng như nếu cơ chế và các thể chế thị trường trong nước càng sơ khai và thiếu đồng bộ... Hơn nữa, sự đầu cơ quốc tế sẽ làm cho cái giá phải trả này càng trở nên khổng lồ và khó lường trước được.

Lựa chọn chính sách tỷ giá nào?

Không có một cơ chế tỷ giá hối đoái nào là tối ưu trong mọi trường hợp. Nhưng thực tế cho thấy, giữ được tỷ giá ổn định dựa trên việc tìm kiếm thường xuyên sự cân đối tối ưu giữa tính chất tự thân thị trường với sự can thiệp nhà nước là điều kiện tốt cho tăng trưởng kinh tế trong từng thời kỳ nhất định.

Vì vậy, ngày càng có nhiều nước lựa chọn một chính sách tỷ giá có tính mềm dẻo, linh hoạt một cách thận trọng, thích ứng với những biến động dựa trên quan hệ cung cầu và có sự điều tiết tích cực của nhà nước. Có hai phương thức xác định xu hướng và mức vận động của tỷ giá danh nghĩa ổn định thường được dùng là:

- Xác định một hoặc một số ngoại tệ mạnh mà tỷ giá bản tệ biến động gắn với chúng. Đó có thể là ngoại tệ thường dùng trong thanh toán quốc tế, hoặc đồng tiền của nước bạn hàng chính.

Phương thức này đặt cược “số phận” bản tệ vào các nhân tố bên ngoài, và do đó dễ gây ra tình trạng “lạm phát hoặc thiểu phát nhập khẩu”, đột biến giá cả ngoài tầm quản lý của chính phủ, tăng tính bị động của chính sách vĩ mô.

- Định kỳ điều chỉnh tỷ giá bản tệ. Ngân hàng Trung ương dự kiến trước mức điều chỉnh giá bản tệ trong khoảng thời gian xác định trên cơ sở cân nhắc và dự báo cung - cầu về ngoại tệ, tình hình kinh tế - xã hội cụ thể trong, ngoài nước và xu thế vận động của chúng.

Tuy vậy, nếu khoảng cách của các chu kỳ điều chỉnh tỷ giá không được cân nhắc kỹ sẽ gây ra tình trạng hỗn loạn, bất an trong tâm lý và hoạt động kinh tế; sẽ làm gia tăng nạn đầu cơ hoặc thái độ “nghe ngóng” chờ thời của các chủ đầu tư (đặc biệt là khi chính phủ tạo ra “quy luật” chỉ điều chỉnh tỷ giá một chiều - tức chỉ tăng hay giảm).

Hơn nữa, nếu “chốt” tỷ giá quá lâu, hoặc mức điều chỉnh tỷ giá bản tệ nếu thái quá sẽ gây tình trạng tăng hoặc giảm quá mức giá trị bản tệ, từ đó kéo theo các hệ quả của việc định giá quá cao hoặc quá thấp đồng bản tệ như đã phân tích ở trên...

Theo TS.Nguyễn Minh Phong
TBKTSG

Tin ở USD?

Tác giả của bài viết này, phóng viên Michael Schuman của tạp chí Time, cho biết, ông tình cờ có được một ví dụ về sức mạnh của đồng USD trong một chuyến đi tới thủ đô Tashkent của Uzbekistan cách đây nhiều năm.

Trên đường từ sân bay về thành phố, người lái xe taxi đã khẩn khoản đề nghị Schuman đổi cho anh ta một nắm tiền Uzbekistan, đồng Som, sang USD. Khi vào khách sạn, một người khuân vác đồ cũng khoản nài Schuman đổi tiền cho anh ta.

“Chông chênh” USD…

Không chỉ ở Uzbekistan, ở khắp mọi nơi trên thế giới, từ những cửa hàng lưu niệm ở CHDCND Triều Tiên, tới những buổi chợ phiên ở Ethiopia, trong vòng 6 thập kỷ qua, đồng USD luôn giữ vai trò đồng tiền số 1.

Quan chức các chính phủ cân đong sức khỏe nền kinh tế bằng lượng USD dự trữ trong két của ngân hàng trung ương. Giá cả trên thị trường quốc tế của mọi loại hàng hóa từ dầu lửa, tới hạt ca cao, đều được tính bằng đồng USD. Đồng tiền này cũng là phương tiện trao đổi toàn cầu do tính thanh khoản cao, mức độ sẵn có lớn và việc USD được đảm bảo bởi nền kinh tế lớn nhất thế giới. Khó mà có thể hình dung thương mại toàn cầu không có đồng USD.

Tuy nhiên, tới lúc này, tình thế có khác đi chút ít. Thế giới đang đối mặt với thời kỳ suy thoái tồi tệ nhất từ những năm 1930 tới nay, mà cuộc suy thoái này lại bắt nguồn từ những sai lầm ở nước Mỹ. Do đó, đã có không ít người lên tiếng kêu gọi thay thế “ngôi vương” của đồng USD.

Cuối tháng 3 vừa qua, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Trung Quốc Chu Tiểu Xuyên nhận định, nền kinh tế toàn cầu có thể khởi sắc nếu như thế giới sử dụng một “siêu tiền tệ”, thay vì một đồng tiền của một quốc gia cụ thể nào đó - nói cách khác chính là đồng USD. “Sự leo thang của khủng hoảng tài chính cho thấy cái giá phải trả của một hệ thống mà thế giới đã phóng đại những lợi ích của nó”, ông Chu nói.

Cùng với đó, vị Thống đốc này đề xuất đưa quyền rút vốn đặc biệt (SDR) * trong Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) trở thành đồng tiền quốc tế chủ chốt.

Sau đó, một nhóm các nhà kinh tế học của Liên hiệp quốc, đi đầu là người từng đoạt giải Nobel Joseph Stiglitz kết luận rằng, một hệ thống tài chính được cải tổ với một đồng tiền quốc tế mới ở vị trí số 1 sẽ đem lại sức mạnh lớn hơn và mức thanh khoản cao hơn cho nền kinh tế thế giới. Stiglitz phát biểu trước báo giới rằng “sự đồng thuận đang gia tăng về những vấn đề trong hệ thống dự trữ bằng đồng USD”. Nhà kinh tế học này cho rằng, hệ thống dự trữ bằng “bạc xanh” là “tương đối dễ biến động, có nguy cơ gây thiểu phát và không ổn định”.

Các nhà phê bình mang quan điểm chỉ trích đồng USD có lý lẽ thuyết phục cho lập luận của họ. Trong vòng 2 thập kỷ qua, sự phụ thuộc của thế giới vào đồng USD chính là trung tâm của những vấn đề nan giải nhất trong nền kinh tế toàn cầu.

Đầu năm 2008, sự suy yếu của đồng tiền này là một trong những nhân tố khiến giá năng lượng, hàng hóa và thực phẩm tăng vọt, gây ra một gánh nặng lớn cho người nghèo. Hệ thống do đồng USD ngự trị cũng cho phép nước Mỹ bán trái phiếu kho bạc với mức lãi suất thấp để có ngân quỹ bù đắp cho thâm hụt ngân sách và thâm hụt thương mại của nước này, kéo dài những mất cân đối trong thương mại toàn cầu - một vấn đề được xem là lý do dẫn tới cuộc khủng hoảng hiện này.

Nhà kinh tế Jun Ma thuộc Ngân hàng Deutsche Bank cho rằng, một hệ thống như đề xuất của Thống đốc Ngân hàng Trung ương Trung Quốc Chu Tiểu Xuyên có thể giúp “Trung Quốc và nhiều quốc gia khác tránh khỏi việc trở thành nạn nhân của những rủi ro hệ thống gây ra bởi những vấn đề kinh tế và sai lầm chính sách tại các quốc gia phát hành các đồng tiền dự trữ chính”.

Mặc dù mạnh lên trong thời gian gần đây, nhưng đồng USD vẫn có khả năng suy yếu trở lại so với các đồng tiền mạnh khác của thế giới, làm giảm tính hấp dẫn của “bạc xanh” với tư cách một đồng tiền dự trữ. Niềm tin vào sức khỏe của nền kinh tế Mỹ, nói cách khác là niềm tin vào sức mạnh của đồng USD, có thể giảm sút mạnh mẽ do thâm hụt cán cân vãng lai của Mỹ tiếp tục duy trì ở mức khổng lồ, cũng như hệ thống ngân hàng còn chưa ổn định trở lại, suy thoái còn kéo dài, và chính sách tiền tệ mở rộng của nước này.

Thâm hụt ngân sách của Mỹ có thể lên tới 1.800 tỷ USD, tương đương 13% GDP, trong năm tài khóa này theo tính toán của Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ, có thể được xem là mức cao nhất từ Chiến tranh Thế giới thứ 2 tới nay.

Việc đồng USD lên giá thời gian gần đây có thể được lý giải bằng xu thế bán ra các tài sản ở thị trường nước ngoài của các nhà đầu tư Mỹ. Do căng thẳng về tiền mặt, các định chế tài chính Mỹ đã đẩy mạnh bán ra các khoản đầu tư ở thị trường ngoài biên giới nước Mỹ và chuyển vốn về nước. Khi quá trình này kết thúc, một nhân tố nâng đỡ chủ chốt cho tỷ giá đồng USD sẽ chấm hết.

Thị trường tiền tệ thời gian qua tỏ ra rất nhạy cảm. Vào cuối tháng 3, khi Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Timothy Geithner tuyên bố, nước Mỹ “thực sự rất cởi mở” trước đề xuất của Trung Quốc về SDP, đồng USD đã mất giá 1,3% giá trị so với Euro chỉ trong vòng 10 phút. Sau đó, khi ông Geithner tuyên bố, nước Mỹ sẽ làm tất cả những gì có thể để bảo vệ địa vị của đồng USD, tỷ giá đồng tiền này lại nhanh chóng phục hồi trở lại.

“Khả năng đồng USD bất ngờ sụt giá mạnh là hoàn toàn có thể”, kinh tế giá Jeffrey Frankel của Đại học Harvard nhận xét.

…và những lý do để tin tưởng

Tuy nhiên, cho dù người ta có lo lắng ra sao, vận mệnh của đồng USD chưa hẳn sẽ đi xuống, ít nhất là trước mắt. Những khoản thâm hụt ngân sách quy mô lớn không tự động khiến đồng tiền của một quốc gia nào đó suy yếu.

Đầu thập niên 1980, đồng USD mạnh lên ngay cả khi chính quyền của Tổng thống Reagan đẩy mạnh hoạt động chi tiêu, do lãi suất USD cao khi đó đã thu hút các nguồn vốn từ nước ngoài, đẩy tỷ giá đồng USD lên. Theo nhà kinh tế Richard Portes thuộc Trường Kinh doanh London, thâm hụt ngân sách “không phải là vấn đề trung tâm trong chuyện tỷ giá đồng USD”.

Đồng “bạc xanh” cũng đã chứng tỏ sự “miễn nhiễm” bất ngờ trong cuộc khủng hoảng tài chính hiện nay, do các nhà đầu tư tiếp tục xem đồng tiền này là một “vịnh tránh bão” ở những thời điểm xấu. Mặc dù có mất giá đôi chút so với Euro trong thời gian gần đây, tỷ giá USD so với Euro hiện vẫn cao hơn khoảng 15% so với ở thời điểm giữa năm 2008.

Một lý do khiến đồng USD duy trì được sự phổ biến của mình là do hầu hết các đồng tiền chủ chốt khác tỏ ra không mấy hấp dẫn nếu so với đồng tiền này. Mặc dù kinh tế Mỹ có thể đang ở trong thời kỳ tồi tệ nhất trong vòng 30 năm trở lại đây, các nền kinh tế công nghiệp phát triển còn lại khác của thế giới cũng chẳng khá khẩm gì hơn.

“Đồng USD lẽ ra phải yếu đi nhiều so với hiện nay. Vấn đề là ở chỗ, không phải tỷ giá của tất cả các đồng tiền có thể giảm tương đối so với nhau”, ông Nouriel Roubini, Chủ tịch hãng nghiên cứu RGE Monitor có trụ sở ở New York nhận xét.

Việc nhanh chóng thay thế đồng USD ở vị trí đồng tiền số 1 của thế giới cũng là điều khó có thể xảy ra. Thống kê từ IMF cho thấy, tỷ lệ của đồng USD trong dự trữ tiền tệ toàn cầu đã đi xuống trong những năm gần đây, nhưng mức độ giảm chỉ là hạn chế. Cuối năm 2008, đồng tiền này chiếm 64% trong dự trữ tiền tệ của thế giới, giảm 67% so với năm 2007. Vẫn còn đó sức hấp dẫn đối với các quốc gia có dự trữ USD khổng lồ như Trung Quốc hay Nhật Bản trong việc tiếp tục đầu tư vào các tài sản định giá bằng đồng tiền này nhằm duy trì giá trị tài sản.

Ngoài ra, việc thay thế đồng USD cũng đòi hỏi một mức độ hợp tác nhất định giữa các cường quốc kinh tế thế giới, mà điều này thì lại khó đạt được. Mặc dù tại hội nghị thượng đỉnh G20 tại London vừa qua, Trung Quốc và Nga kêu gọi cải cách hệ thống tiền tệ toàn cầu, nhưng hầu như vấn đề này không được đưa ra bàn thảo tại đây.

Các nhà kinh tế học cho rằng, đề xuất của Trung Quốc về việc tăng cường sử dụng SDR có thể là một gợi ý khả thi, vì SDR đã được xem là một phần chủ chốt trong dự trữ của các ngân hàng trung ương. Tuy nhiên, nếu SDR thay thế USD, các đối tượng tham gia hoạt động thương mại toàn cầu sẽ phải chuyển sang giao dịch bằng SDR, thay vì bằng đồng USD, và chẳng có dấu hiệu nào cho thấy điều này sẽ sớm xảy ra.

Chuyên gia Portes thuộc Trường Kinh doanh London cho rằng, việc dùng SDR như đồng tiền số 1 của thế giới “không phải là điều không thể”, nhưng bổ sung thêm rằng, “vấn đề cơ bản ở đây là, quốc gia hay tổ chức phát hành đồng tiền quốc tế đồng thời cũng phải là người cho vay cuối cùng (lender of last resort). IMF không có thẩm quyền pháp lý để làm được điều này”.

Tuy nhiên, dù sao, các nhà kinh tế học vẫn tin rằng, đồng USD khó có thể tránh khỏi sự suy yếu ở một mức độ nào đó. Khi các nền kinh tế khác ngoài Mỹ gia tăng sự giàu có và ảnh hưởng kinh tế, nền kinh tế Mỹ sẽ dần mất đi ưu thế thống lĩnh của mình và đồng USD cũng dần giảm vị thế là đồng tiền “bất khả chiến bại” của thế giới.

Kinh tế gia Frankel của Đại học Havard dự báo, địa vị thống lĩnh của đồng USD sẽ giảm trong vòng khoảng 15 năm nữa, khi mà các đồng tiền khác trong đó có Euro, được sử dụng rộng rãi hơn và hình thành nên một hệ thống trong đó nhiều đồng tiền cùng chia sẻ sân chơi toàn cầu. “Đây sẽ là cuộc khủng hoảng cuối cùng mà đồng USD được xem là vịnh tránh bão”, ông Frankel dự báo.

* Có thể xem SDR là một đơn vị tiền tệ quốc tế do IMF phát hành, phân bổ cho các nước thành viên một lượng theo tỉ lệ phần đóng góp vốn của mình vào IMF. Nó không phải đồng tiền mà tư nhân có thể có và sử dụng như các loại tiền quốc gia của từng nước.

(Theo Time)

Standard Chartered dự báo kinh tế Việt Nam năm 2009

Bộ phận nghiên cứu toàn cầu của Standard Chartered vừa có bản báo cáo, đánh giá về khả năng thực hiện một số mục tiêu kinh tế chủ chốt của Việt Nam trong năm 2009, trong đó đưa ra một số dự báo về tăng trưởng kinh tế và mục tiêu kiềm chế thâm hụt thương mại.

Thâm hụt thương mại có thể thấp hơn dự tính

Nhóm nghiên cứu của Standard Chartered đánh giá, trong năm 2009, thâm hụt thương mại của Việt Nam sẽ vẫn nằm trong kiểm soát, thậm chí sẽ ở mức lạc quan từ 12 - 15 tỷ USD, thay vì dự tính 19,2 tỷ USD của Chính phủ.

Theo tính toán đưa ra trong bản báo cáo, tăng trưởng xuất khẩu của tháng 12/2008 của Việt Nam là -10,2% so với cùng kỳ năm trước, trong khi tháng 11 là 14,1%. Xuất khẩu dầu thô, sản phẩm xuất khẩu hàng đầu của Việt Nam, tháng 12 giảm 47,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Đáng lo ngại khi dệt may là sản phẩm xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam cũng giảm 8%.

Kim ngạch nhập khẩu tháng 12/2008 cũng giảm mạnh (-26,1% so với cùng kỳ năm trước) bao gồm các hàng hóa chính như: máy móc và thiết bị (-7,2%), dệt may (-7,6%), sản phẩm thép (-41,7%), ôtô (-43,1%) và xăng dầu (-55,3%). Điều này phần nào phản ánh được xu hướng giá cả hàng hoá thấp và số lượng hàng tồn kho giảm sau đợt dự trữ từ đầu năm.

“Chúng tôi cũng cho rằng sự giảm dần hoạt động trong nước, cả tiêu dùng và đầu tư vốn, là nguyên nhân làm giảm nhu cầu nhập khẩu”, Standard Chartered nhận định.

Một “tin tốt” mà bản báo cáo đánh giá là khả năng thâm hụt thương mại của Việt Nam vẫn nằm trong biên độ kiểm soát. Từ quý 4/2008, thâm hụt thương mại cũng đã có sự cải thiện đáng kể, ở mức 1,46 tỷ USD; trong khi quý 1 là 8,35 tỷ USD. Tính chung, thâm hụt thương mại của năm 2008 là 17,5 tỷ USD.

Dự báo của Standard Chartered về tỷ giá USD/VND năm 2009 và 2010.

“Điều đáng ngạc nhiên là mặc cho những thay đổi tích cực trong thời gian vừa qua, Chính phủ vẫn dự đoán thâm hụt thương mại sẽ tiếp tục tăng tới 19,2 tỷ USD trong năm 2009. Điều này có nghĩa là thâm hụt thương mại trung bình của mỗi quý sẽ là 4,8 tỷ USD, cao gấp 3 lần so với quý 4/2008”, bản báo cáo đặt vấn đề.

Và theo các tác giả, số liệu dự tính trên là quá cao, kể cả khi hoạt động xuất khẩu sẽ giảm hơn nữa trong thời gian tới và nhu cầu nhập khẩu tăng hay việc giá cả hàng hoá tăng cao trở lại.

Theo đó, nhóm nghiên cứu cho rằng chỉ số thâm hụt thương mại khổng lồ của năm 2008 là trường hợp đặc biệt; và dự đoán thâm hụt thương mại năm 2009 sẽ chỉ dao động quanh 12 - 15 tỷ USD, hoặc 12 - 15% của GDP, giảm từ mức 20% trong năm 2008.

Tuy nhiên, Việt Nam sẽ gặp nhiều khó khăn để giải quyết bài toán dự đoán thâm hụt thương mại của Chính phủ. Số lượng giải ngân thực tế của vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) năm 2008 khoảng 11,5 tỷ USD trong khi dòng vốn FDI đăng ký là 64 tỷ USD. Điểm mà bản báo cáo này dự tính là dòng vốn FDI sẽ giảm trong năm 2009 theo xu hướng suy thoái của các nước phát triển – các doanh nghiệp quốc tế không chỉ sẽ xem xét lại kế hoạch mở rộng của mình mà nguồn vốn đầu tư của họ cũng sẽ được thắt chặt.

Ngoài ra, dòng kiều hối vào Việt Nam ước tính khoảng 8 tỷ USD năm 2008, cũng được dự đoán sẽ suy giảm khi thị trường việc làm toàn cầu trì trệ.

Theo đó, ước tính mà nhóm nghiên cứu đưa ra về chỉ số thâm hụt thương mại của năm 2009 là dòng chảy vốn ra vào sẽ tương đối cân bằng. Và “nếu thâm hụt thương mại cao như con số mà Chính phủ ước tính, thì những quan ngại về khó khăn trong hoạt động thanh toán quốc tế có thể sẽ quay lại”.

Tăng trưởng kinh tế chỉ khoảng 5%

Theo dự báo được đưa ra trong bản báo cáo, tăng trưởng GDP của Việt Nam trong năm 2009 chỉ khoảng 5%, trong khi mục tiêu của Chính phủ là 6,5%.

Tăng trưởng GDP, lạm phát và lãi suất cơ bản năm 2009 và 2010 (%)

Đi cùng với dự báo trên là nhận định lĩnh vực xây dựng và sản xuất sẽ tiếp tục suy giảm; sự xuống dốc của giá cả hàng hoá sẽ gây ảnh hưởng tới khu vực cơ bản, đặc biệt là nông nghiệp và khai khoáng. Và dù chính sách cắt giảm lãi suất mạnh mẽ trong thời gian qua của Ngân hàng Nhà nước và những biện pháp giúp tăng tính thanh khoản đã giảm bớt đi nguy cơ này nhưng sự đổi chiều của xu hướng suy yếu kinh tế toàn cầu sẽ là nhân tố chính ảnh hưởng tới nền kinh tế Việt Nam (và khu vực).

Bản báo cáo dẫn lại thực tế hoạt động sản xuất và xây dựng đã làm giảm tăng trưởng trong quý 4/2008 xuống còn 5,7%. Tăng trưởng GDP thực cũng chậm lại, xuống còn 6,2% năm 2008 từ 8,5% năm 2007, mức thấp nhất kể từ năm 1998.

Theo tính toán của Standard Chartered, chỉ riêng mức tăng trưởng trong quý 4 đã giảm xuống còn 5,7% từ 6,5% ở quý 3/2008 so với cùng kỳ năm trước. Sự suy giảm này có thể quy cho khu vực thứ yếu bao gồm xây dựng và sản xuất, chỉ đạt mức tăng trưởng thêm 4,8% vào quý 4 so với cùng kỳ năm 2007, khác với mức tăng trưởng một thậm chí hai con số trong những năm gần đây. Điều này đã phản ánh tác động của mức lãi suất cao và thắt chặt tín dụng.

Trong thời gian tới, các tác giả của bản báo cáo nhận định những khu vực trên có khả năng sẽ duy trì ở mức tăng trưởng chậm do môi trường quốc tế cũng như nguy cơ trì trệ của thị trường bất động sản trong nước.

Ngược lại, khu vực dịch vụ đã tăng trưởng mạnh trong quý 4/2008, thêm 7,1% so với cùng kỳ năm 2007. Khu vực cơ bản bao gồm chủ yếu là nông nghiệp và khai thác mỏ cũng tăng trưởng 4,8%, tuy nhiên giá hàng hoá của khu vực này đang đối mặt với rủi ro vì sự sụt giá nghiêm trọng.

Giữ tỉ giá không quá 18.000 đồng/USD

Nới lỏng chính sách tiền tệ trong thời kỳ suy thoái kinh tế là cơ hội lớn cho doanh nghiệp (DN) vừa và nhỏ ở nước ta đầu tư chiều sâu, như mua kỹ thuật và công nghệ tiên tiến của các quốc gia khác trên thế giới với giá đang rất rẻ, tạo ra những sản phẩm có chất lượng tốt hơn để chuẩn bị cho giai đoạn cạnh tranh mới sau khủng hoảng kinh tế toàn cầu.

Khi phương án kích cầu đã có, tiền đã có, câu hỏi mà nhiều DN đặt ra là làm thế nào để kiếm được lợi nhuận từ nguồn hỗ trợ bởi gói kích cầu của Chính phủ và tận dụng nguồn vốn vay đang rẻ? Có hai điểm cần lưu tâm.

Thứ nhất, trong phương án vay vốn, lý lẽ có giá trị thuyết phục nhất là để duy trì việc làm cho người lao động, vì đây chính là vấn đề được ưu tiên hàng đầu trong mục tiêu kích cầu của Chính phủ.

Thứ hai, phải nêu mục tiêu vay vốn là để chuẩn bị sức mạnh cho cạnh tranh trong tương lai. Đó là việc riêng của từng DN dựa theo chiến lược của HĐQT và cũng là bí mật kinh doanh nên ngân hàng khó có thể từ chối cho vay.

Về phía DN, việc cần làm là giăng lưới đón lõng tài trợ hoặc nguồn vốn rẻ và kéo lưới thật nhanh.

Để có lưới lớn, phải thiết kế ra những khoản đầu tư trong tương lai nhưng tiêu dùng hiện tại hoặc có thể phối hợp với DN khác cùng đón lõng lợi thế kích cầu. Muốn “cá, tôm” vào nhiều, phải có cách thu hút.

Đó là những luận giải trong đầu tư, kinh doanh mang tính thuyết phục cao, mà thuyết phục nhất lúc này là tăng được việc làm, duy trì thu nhập cho người lao động và tăng năng lực cạnh tranh trong tương lai.

“Luồng cá” đi rất nhanh vì chính sách tài chính đặc biệt lúc này có được là nhờ... suy thoái. Khi qua điểm đáy suy thoái, chính sách tiền tệ sẽ bị thắt chặt để không bị lạm phát.

Cho nên, các DN phải tập trung toàn bộ lực lượng, từ con người, vốn, các giải pháp kinh doanh, các dự án đang có để tận dụng các khoản vay lãi suất thấp của ngân hàng và cơ hội giảm thuế của Chính phủ.

Theo tính toán sơ bộ, gói kích cầu của Chính phủ chiếm khoảng 6% GDP của VN - tỉ lệ không nhỏ so với các nền kinh tế khác. Theo kinh nghiệm các nước, Chính phủ ta cần làm một số việc để kích cầu hiệu quả.

Đó là phân bổ cụ thể và chi tiết vào đúng lĩnh vực trọng yếu để tạo nhu cầu tiêu dùng hàng nội địa trong thời gian ngắn. Cũng cần có biện pháp bảo vệ gói kích cầu không bị hàng ngoại nhập xâm lấn.

Muốn vậy, Chính phủ cần có chính sách tỉ giá hối đoái hợp lý để hạn chế nhập khẩu, khuyến khích xuất khẩu, bảo đảm cán cân thanh toán quốc tế.

Tỉ giá hối đoái là vấn đề đặc biệt nhạy cảm, nhất là trong nền kinh tế bị “đô la hóa” như VN, người dân có thể chuyển tiết kiệm từ loại tiền tệ này sang loại khác, gây bất lợi cho phân bổ nguồn lực tài chính, thậm chí tạo tâm lý cất trữ ngoại tệ một cách kém hiệu quả.

Vì vậy, việc điều chỉnh tỉ giá cần phải được nghiên cứu thận trọng, có mức độ hợp lý. Trong đó, cần tính đến sự biến động của USD và các ngoại tệ khác trên thị trường quốc tế cũng như thực trạng cán cân thanh toán quốc tế và nợ ngoại tệ của các DN trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, nợ nước ngoài và thâm hụt thương mại, thâm hụt cán cân thanh toán quốc tế chỉ có thể giải quyết được trên cơ sở tăng trưởng xuất khẩu.

Vì vậy, vấn đề mấu chốt là tỉ giá hối đoái phải có tác dụng tạo ra sức cạnh tranh lớn hơn cho hàng xuất khẩu.

Mức điều chỉnh tối đa tỉ giá hối đoái VNĐ/USD từ nay đến cuối năm 2009 chỉ nên dừng ở 5%-6%, tương đương 18.000 VNĐ/USD.

Theo TS Lê Xuân Nghĩa
NLĐ

Kịch bản cũ trên thị trường ngoại tệ có lặp lại?

Cuối giờ chiều ngày 24/12/2008, Ngân hàng Nhà nước công bố điều chỉnh tỷ giá giao dịch bình quân trên thị trường ngoại tệ liên ngân hàng áp dụng cho ngày 25/12/2008 lên mức 16.989 đồng đổi 1 USD.

Hai tuần đã trôi qua kể từ khi quyết định được công bố. Tuy nhiên, liệu quyết định này đã giúp giải tỏa những nút thắt trên thị trường ngoại tệ như kỳ vọng?

Việc Ngân hàng Nhà nước để tỷ giá USD/VND tăng đã được dự liệu từ trước. Sau quyết định trên, thị trường đã có một số những biểu hiện tích cực như lượng bán USD của cá nhân và doanh nghiệp tăng lên, hoạt động mua bán USD trên thị trường liên ngân hàng sôi động trở lại.

Tuy nhiên, cũng cần nhận rõ, thời điểm này là cuối năm. Do đó, việc doanh nghiệp và người dân bán USD để lấy tiền Việt chưa hẳn đã hoàn toàn do tác động của việc nâng tỷ giá lên mặt bằng mới mà có thể đơn giản chỉ là do nhu cầu chi tiêu, trả lương, thưởng, thanh toán hợp đồng cuối năm.

Còn nhớ, sau quyết định trước đây của Ngân hàng Nhà nước nới biên độ giao dịch USD từ ±2% lên ±3%, thị trường cũng có những biểu hiện tốt. Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian ngắn, giao dịch đã lâm vào "bế tắc". Hiện nay, cũng đã xuất hiện những biểu hiện giống những gì diễn ra trước đây:

- Tỷ giá bán USD niêm yết của các ngân hàng đều ở mức giá trần. Khoảng cách giữa giá mua và giá bán niêm yết đang dần được rút ngắn.

- Thị trường liên ngân hàng sau một số giao dịch thành công tại mức giá sát trần hoặc bằng trần bắt đầu có hiện tượng rơi vào trầm lắng.

Câu hỏi đặt ra là nếu lần này những diễn biến tiếp theo trên thị trường ngoại tệ giống như những gì đã diễn ra sau lần nới rộng biên độ tỷ giá trước đây (tức là giá niêm yết mua, bán USD của các ngân hàng đều bằng nhau và bằng giá trần, giao dịch mua bán giữa VND và USD trên liên ngân hàng không thể thực hiện được) thì việc nới biên độ tỷ giá hay tăng mạnh tỷ giá giao dịch bình quân liên ngân hàng có nên là bước đi tiếp theo của Ngân hàng Nhà nước?

Để có câu trả lời chính xác có lẽ phải tìm cho được nguyên nhân dẫn đến sự ngưng trệ.

Nếu việc không có ai bán USD là do chưa đạt mức giá kỳ vọng thì việc tăng tỷ giá lên một mặt bằng mới là điều cần thiết. Tuy nhiên, có thể nói điều này là rất khó xác định vì đó là vấn đề tâm lý. Trong khi tâm lý lại rất dễ thay đổi khi bối cảnh thay đổi. Vấn đề có thể xác định dễ hơn là mức độ của nguồn cung USD.

Rõ ràng, giá lên là do cầu lớn hơn cung. Tuy nhiên, cầu lớn hơn cung ở mức độ nào và có thể giải quyết bằng giá không lại là vấn đề khác.

Điều này cũng tương tự như một người khát nước và muốn mua nước. Nếu anh ta ở trong một khu vực hạn hán nhưng vẫn có một số nguồn cung cấp nước thì vẫn có thể mua được. Nhưng nếu anh ta ở giữa sa mạc, xung quanh không có bất kỳ nguồn nước nào thì dù anh ta có sẵn sàng bỏ ra rất nhiều tiền, anh ta cũng không thể mua được.

Nếu USD quá thiếu hụt thì giá không còn là vấn đề nữa mà là nguồn cung USD. Việc nâng giá lên tiếp tục trong một thời gian ngắn sẽ không thể giúp thị trường thoát khỏi bế tắc mà chỉ tiếp tay cho nạn đầu cơ.

Từ đó, theo người viết, có thể thấy nếu kịch bản cũ lặp lại trên thị trường ngoại tệ, Ngân hàng Nhà nước có lẽ sẽ không cần vội vã nâng tiếp tỷ giá mà trước hết sẽ xác định nguyên nhân nằm ở đâu.

Nếu nguyên nhân nằm ở nguồn cung USD thì việc nới biên độ hay nâng tỷ giá sẽ không phải là giải pháp hay trong ngắn hạn. Trong trường hợp đó, có lẽ, việc Ngân hàng Nhà nước có thể làm là tìm nguồn cung (dù là tạm thời) cho thị trường, rồi sau đó mới tính đến việc nâng tỷ giá lên mặt bằng mới để kích thích xuất khẩu, đầu tư nước ngoài… nhằm tăng thu ngoại tệ cho quốc gia trong dài hạn.

Theo Đặng Khánh Duy
Vneconomy

“Chính sách tiền tệ là thành công lớn nhất của năm 2008”

“Khuyết điểm 4 phần, thành công 6 phần”, Tiến sĩ Nguyễn Đức Kiên, Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, trả lời khi được VnEconomy đề nghị đưa ra một đánh giá cô đọng nhất về chính sách điều hành kinh tế - xã hội năm 2008.

Vậy thì theo ông, thành công nhất trong các thành công là gì?

Đó là chính sách tiền tệ. Do tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng cuối 2007 và những tháng đầu năm 2008 tăng cao nên đến cuối tháng 4, đầu tháng 5/2008 một loạt ngân hàng mất tính thanh khoản.

Dưới sự chỉ đạo của Chính phủ, chính sách tiền tệ thông qua điều hành lãi suất tiền gửi và lãi suất dự trữ bắt buộc kịp thời đã giúp ngân hàng vượt qua được thời kỳ sóng gió đó. Đến bây giờ cơ bản các ngân hàng hoạt động ổn định, lãi suất huy động và lãi suất cho vay của hệ thống ngân hàng thương mại cổ phần đã dần trở lại gần như cuối năm 2007.

Chính sách tất nhiên chưa thể nói là cực chuẩn nhưng việc điều hành đã đúng quy luật của kinh tế thị trường, đó là thành công.

Nền tài chính quốc gia không sụp đổ, bảo đảm cho sự ổn định về kinh tế, chính trị và xã hội. Đó là mối quan hệ nhân quả của chính sách tiền tệ đúng. Đó cũng là cơ sở để khẳng định năm 2008 chúng ta đã thành công nhiều hơn thất bại.

Thử tưởng tượng xem, nếu chúng ta không làm được việc đó thì không lường được toàn bộ nền kinh tế những tháng đầu năm 2008 sẽ như thế nào và bây giờ nền kinh tế và xã hội nước ta đi đến đâu?

Vậy ông nghĩ thế nào khi nhiều ý kiến, nhất là của doanh nghiệp phê phán chính sách tiền tệ đã “phanh” gấp quá, thắt chặt quá, dẫn đến thiệt hại cho doanh nghiệp?

Đó có thể là những nhận xét theo cảm tính từ kinh nghiệm của một số ít, chứ chưa nhìn sâu vào bản chất của vấn đề và chưa có tính đại diện cao cho cả nền kinh tế.

Cuối tháng 10/ 2008, trong cuộc giao trực tuyến trên VnEconomy, một số bạn đọc cũng “kêu” với tôi là doanh nghiệp đã bị thiệt hại do biến động tỷ giá. Câu trả lời của tôi là những doanh nghiệp mà người điều hành chưa “đủ tầm” thì thường bị thiệt hại nhiều vì cùng một điều kiện tác động, nếu xử lý bằng cảm tính, bằng tâm lý “bầy đàn” mà bỏ quên yếu tố khoa học trong các vấn đề kinh tế thì thiệt hại cho doanh nghiệp bao giờ cũng lớn.

Khi đánh giá về chính sách tiền tệ phải đứng ở góc độ của toàn dân chứ không thể chỉ đứng trên quan điểm của doanh nghiệp.

Đã hoạt động trong nền kinh tế thị trường thì doanh nghiệp không thể đòi hỏi ngân hàng - cũng là doanh nghiệp - phải phục vụ mình vô điều kiện. Cũng nên đặt câu hỏi, tại sao các doanh nghiệp liên doanh, các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài không kêu về vấn đề vay vốn ngân hàng mà chỉ có doanh nghiệp nhỏ và vừa kêu. Đấy là vì bản thân doanh nghiệp có 2, 3 đồng thì tiêu 10 đồng, tức là phụ thuộc quá lớn vào ngân hàng. Điều này dẫn đến nền kinh tế phát triển nóng.

Khuyết điểm lớn nhất: Chính sách phát triển kinh tế nóng

“Kinh tế phát triển nóng” phải chăng xuất phát từ những yếu kém trong “4 phần” mà ông đã phân định ở trên?

Tôi xin chia sẻ nhận xét này. Khuyết điểm lớn nhất trong điều hành năm 2008 là đặt ra chính sách phát triển kinh tế nóng.

Tháng 11/2007 tuy đã có tiếng nói cảnh báo nhưng Chính phủ vẫn đặt chỉ tiêu tăng trưởng GDP từ 8,5- 9%, tạo việc làm cho 1,7 triệu lao động, xuất khẩu vẫn tăng…

Việc đặt chỉ tiêu như vậy đã tạo ra hoàn cảnh khó khăn hơn cho nền kinh tế trong 8 tháng đầu năm 2008. Cùng bị tác động mặt bằng giá kinh tế thế giới thì nền kinh tế nước ta khó khăn hơn do chính sách vĩ mô không dự báo được xu hướngcũng như bối cảnh kinh tế khu vực và thế giới.

Thứ hai nữa là Chính phủ đã không đánh giá kịp thời tác động của khủng khoảng kinh tế thế giới đến Việt Nam khi nhận định ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế thế giới không ảnh hưởng đến Việt Nam, trong khi độ mở của nền kinh tế nước ta lớn, doanh số xuất khẩu + nhập khẩu gấp 1,6 lần GDP.

Kinh nghiệm của cuộc khủng khoảng tài chính khu vực năm 1997 đã chỉ ra nền kinh tế Việt Nam luôn có độ trễ so với khu vực và quốc tế do chúng ta đang chuyển đổi. Đánh giá này góp phần làm lệch biện pháp điều hành dẫn đến khó khăn hơn cho nền kinh tế.

Xét về góc độ lập chính sách cũng phản ánh việc chúng ta chưa có kinh nghiệm trong việc phát triển các loại thị trường trong kinh tế thị trường. Ví dụ như đối với thị trường bất động sản. Vì muốn mở rộng thị trường bất động sản nên trong Luật Nhà ở quy định là chỉ cần 20% vốn của dự án là được khởi công và huy động các nguồn vốn khác (nói cụ thể là có quyền bán nhà dự án khi vừa khởi công). Song điều đó chỉ phù hợp trong điều kiện nền kinh tế phát triển bình thường.

Còn trong nền kinh tế khó khăn, vì sức ép đáp ứng 80% vốn còn lại còn lại cho doanh nghiệp đã đẩy nhanh tổng phương tiện thanh toán ra quá nhiều và quá nhanh, dẫn đến đẩy lạm phát lên. Đến nay khi cầu giảm thì doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc bán hàng, ngân hàng gặp khó khăn trong thu hồi nợ làm nợ xấu của ngân hàng tăng cao hơn.

Chứ nếu doanh nghiệp đã có 6 đồng, chỉ đi vay 4 đồng thì vấn đề không căng thẳng như bây giờ.

Đúng, vẫn không dễ thuyết phục

Nhưng không lẽ tại thời điểm đó, không có bất cứ ý kiến nào phản biện những nhận định chưa chính xác đó sao? Còn vai trò giám sát của Quốc hội nữa mà, thưa ông?

Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế vào tháng 11/2007 cũng đã nói rõ mặt bằng giá 2007 sẽ tạo áp lực tăng giá và có thể gây tăng chỉ số giá tiêu dùng rất lớn trong năm 2008.

Tại báo cáo trình bày trong kỳ họp thứ 3 (tháng 5/ 2008), Ủy ban đã đề nghị xem xét để không chỉ điều chỉnh giảm tốc độ tăng trưởng GDP và chỉ số lạm phát, vì các chỉ tiêu còn lại của nền kinh tế có liên quan mật thiết với nhau.

Ví dụ như về chỉ tiêu tạo việc làm mới của năm 2008, theo quan điểm của Ủy ban thì con số 1,7 triệu việc làm là không thể thực hiện được trong 2009. Không thể đầu tư giảm, xuất khẩu giảm mà việc làm lại tăng, đó là nghịch lý.

Song lúc đó mình tiếng nói của Ủy ban không thể nào thuyết phục được cả ba bộ Kế hoạch và Đầu tư, Tài chính, Công thương, ba người phải hơn một người. Và Quốc hội vẫn quyết, còn Ủy ban thì không thể bác.

Nhưng sau đó thực tế đã chứng minh ý kiến của Ủy ban Kinh tế là đúng?

Trong khoa học kinh tế thì chưa chắc đa số đã đúng. Nhưng hiện nay Quốc hội vẫn hoạt động theo đa số, biểu quyết thì phải theo số đông. Khi nghe lần lượt bốn người phát biểu thì ba người bày tỏ đồng ý, một người bày tỏ sự nghi ngại thì các đại biểu Quốc hội làm sao mà theo một ông được, phải theo ba ông chứ.

Có lý do các đại biểu Quốc hội còn thiếu thông tin không, thưa ông?

Nếu thiếu thông tin là do các đại biểu chưa thực hiện hết quyền của mình, vì một trong năm quyền của đại biểu là quyền được thông tin. Muốn phát biểu vấn đề gì đó thì đại biểu cần tìm đủ thông tin để nói. Còn nếu không thì rất dễ gây áp lực không cần thiết đến anh em làm công tác điều hành.

Ví dụ như việc đánh giá về tập đoàn kinh tế. Ủy ban Kinh tế chưa hề được đại biểu nào yêu cầu cung cấp thông tin về tập đoàn kinh tế. Nhưng mới chỉ qua một số thông tin trên các phương tiện thông tin đại chúng đã có rất nhiều ý kiến phê phán nặng nề, gay gắt dễ gây những ấn tượng không chính xác.

Vì thông tin từ những bài báo sẽ cung cấp những góc nhìn khác nhau, đa chiều về một vấn đề, nhưng không có tính định hướng. Những người sử dụng thông tin đó phải kết hợp nhiều nguồn thông tin khác nhau để phân tích, đối chiếu trước khi sử dụng.

Tuy nhiên, để tìm được sự đồng thuận của gần 500 đại biểu Quốc hội là cực kỳ khó. Vì thế chúng tôi đã chọn cách làm việc nhanh hơn. Đó là đổi mới phương pháp làm việc của Ủy ban với các bộ.

Đổi mới như thế nào, xin ông nói cụ thể hơn?

Tăng cường tính tranh luận, trao đổi của các ủy ban của Quốc hội với Chính phủ và các bộ, nâng cao tính chuyên nghiệp của hoạt động thẩm tra để thực hiện tốt hơn quyền giám sát.

Trước mỗi vấn đề mới, Ủy ban Kinh tế đều chủ động bày tỏ quan điểm và kiến nghị giải pháp để Ủy ban Thường vụ Quốc hội thảo luận và trình bộ Chính trị. Kết luận của Bộ Chính trị về 8 nhóm giải pháp phát triển kinh tế - xã hội năm 2008 được hình thành trên cơ sở đó, tức là trên cơ sở đề xuất của Chính phủ, Ủy ban Kinh tế và Ủy ban Tài chính – Ngân sách phản biện, bổ sung..

Khi có 8 nhóm giải pháp thì điều hành phải linh hoạt. Tháng 5/2008, khi tính thanh khoản của các ngân hàng khó khăn, Ủy ban Kinh tế đã có văn bản gửi Thường trực Chính phủ về vấn đề này. Tất nhiên các cơ quan điều hành đã nhìn thấy việc đó, sẽ thực hiện, nhưng khi có tác động của các cơ quan Quốc hội thì việc xử lý nhanh hơn và rốt ráo hơn.

Năm 2008, lần đầu tiên Ủy ban Kinh tế chủ động đăng ký gặp Thường trực Ban bí thư và Chủ tịch, các phó chủ tịch Quốc hội để báo cáo (cả trực tiếp và cả bằng văn bản) tình hình kinh tế và đề xuất giải pháp mỗi khi nền kinh tế gặp khó khăn lớn cần tháo gỡ.

Mặc dù vậy, khuyết điểm lớn nhất của chúng tôi trong năm qua là nhiều vấn đề cảm thấy mình đúng mà vẫn không thuyết phục được mọi người. Qua đó chúng tôi tự nhận thấy các thành viên Ủy ban phải tiếp tục nghiên cứu để khi đề xuất các vấn đề mới đưa ra được các luận cứ khoa học có tính thuyết phục hơn. Cần tận dụng chất xám của các chuyên gia trong và ngoài nước khi nghiên cứu các vấn đề kinh tế - xã hội trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Chúng tôi đã có thỏa thuận hợp tác với Viện Khoa học xã hội Việt Nam, trong năm nay, chúng tôi sẽ ký tiếp thỏa thuận với Kiểm toán Nhà nước và Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam để phát huy được chất xám của các nhà khoa học, các doanh nhân trong xử lý các vấn đề quan trọng.

Như vậy có thể nói đã có cọ xát, có tranh luận, có phản biện, nhưng đúng chưa hẳn đã dễ thuyết phục, phải không ạ?

Chính xác. Chắc là tại tính thuyết phục của chúng tôi chưa cao.

Đã đến lúc cơ cấu lại nền kinh tế!

Chuyện cũ đã khá dài. Xin phép ông chuyển sang chuyện mới - chuyện của 2009. Liệu với cách đổi mới phương pháp làm việc như đã nói trên thì Ủy ban Kinh tế và các cơ quan tham mưu của Chính phủ có đạt được sự thống nhất về nhận định tình hình kinh tế năm 2009?

Riêng về nhận định thì hai bên đều thống nhất là năm 2009 tình hình kinh tế của nước ta sẽ khó khăn hơn 2008 rất nhiều.

Theo quan điểm riêng của Ủy ban Kinh tế thì khó nhất là gì?

Khó nhất là nhận thức đó chưa được thể hiện được bằng hành động kịp thời. Nhận thức đúng nghĩa là trong năm 2009 phải chấp nhận các doanh nghiệp phá sản, chấp nhận sự mua bán, sáp nhập doanh nghiệp.

Như vậy, các cơ quan quản lý Nhà nước phải có trách nhiệm “đỡ” cho những người thất nghiệp để họ có thể tái tạo việc làm. Đồng thời phải xem xét lại hệ thống văn bản pháp luật hiện hành về phá sản để tạo thuận tiện cho việc đăng ký phá sản gắn với trách nhiệm của người chủ doanh nghiệp.

Muốn “đỡ” thì phải có chính sách, nhưng đến giờ này chưa có những nghiên cứu, tổng kết và đề xuất chính sách loại này, chưa thấy ai tiến hành thống kê trong số 400 ngàn doanh nghiệp đã có bao nhiêu phải đóng cửa và số lượng người lao động mất việc từ tháng 9/2008 đến nay là bao nhiêu?

Bộ Lao động và Thương binh - Xã hội cũng chỉ vừa mới có văn bản yêu cầu các tỉnh thống kê số lao động thất nghiệp. Còn quy định bảo hiểm thất nghiệp thì vừa mới ra đời.

Chính sách thì luôn có độ trễ. Từ lúc ban hành đến khi có kết quả có khi mất vài năm. Muốn rút ngắn thời gian thì phải có tác động và chi phí tất yếu từ phía cơ quan quản lý nhà nước. Ví dụ cho quỹ bảo hiểm thất nghiệp vay tiền để hỗ trợ ngay cho những người thất nghiệp.

Đã là nhận thức đúng thì phải chuyển thành hành động. Hành động chậm thì thời gian hồi phục nền kinh tế kéo dài ra. Nó giống như khi chúng ta bị thương mà băng bó ngay thì đỡ chảy máu. Đằng này băng bó chậm thì sau này vừa phục hồi vết thương vừa phải tiếp máu.

Với nhìn nhận chủ quan của ông thì trong gần 400 ngàn doanh nghiệp hiện có bao nhiêu doanh nghiệp đang "ngắc ngoải"?

Có cơ sở để khẳng định nhiều doanh nghiệp đang ngắc ngoải, nhưng không đủ căn cứ để đưa ra con số cụ thể là bao nhiêu phần trăm. Vì từ trước đến nay chưa có số liệu thống kê chính thức.

Vậy nên chỉ có thể nhìn gián tiếp qua dư nợ tín dụng của hệ thống ngân hàng. Vì doanh nghiệp phá sản đi kèm theo nợ xấu của ngân hàng. Hoặc là thông qua cơ quan thuế để xem có bao nhiêu doanh nghiệp trong năm 2008 đã không thực hiện được nghĩa vụ nộp thuế.

Những khó khăn trên đang là thách thức lớn của khả năng hồi phục nền kinh tế, thưa ông?

Tôi nghĩ sự hồi phục của nền kinh tế Việt Nam năm 2009 sẽ phụ thuộc vào 3 yếu tố.

Thứ nhất, yếu tố ngoại. Nếu thị trường Mỹ, EU và đông bắc Á hồi phục nhanh , các gói cứu trợ của Mỹ, EU, Trung Quốc hoạt động tốt thì khoảng quý 3 năm 2009, tăng trưởng của các nước đó dương thì nền kinh tế của chúng ta vào những tháng đầu 2010 sẽ hồi phục.

Thứ hai là từ nội sinh. Chúng ta nói nhiều là nước ta dân số đông, thị trường tiềm năng, lợi thế để chào mời đầu tư nhưng lại chưa chú ý đúng mức đến việc khai thác thị trường này. Vấn đề sắp tới là biện pháp của Chính phủ khai thác thị trường này như thế nào. Nếu làm tốt thì quý 3 năm 2009 thì nền kinh tế sẽ bắt đầu hồi phục và giữ được đà tăng trưởng.

Yếu tố thứ ba có tính quyết định là tầm nhìn, cách nhìn của Chính phủ. Nếu nhân dịp này cơ cấu lại toàn bộ nền kinh tế, thì có thể tốc độ phục hồi sẽ chậm lại, không phải là quý 3/2009 nhưng phát triển sẽ nhanh hơn rất nhiều vào năm 2010.

Như vậy, theo ông đã đến lúc cần phải cơ cấu lại nền kinh tế? Ông có thể nói rõ là nên cơ cấu theo hướng nào?

Việc này lẽ ra phải làm trước khi gia nhập WTO để đón sự kiện này nhưng chúng ta chưa làm kịp. Song bối cảnh mới hiện nay đặt ra yêu cầu cấp bách phải cơ cấu lại nền kinh tế.

Nhìn lại kinh tế nước ta sau 22 năm đổi mới, có thể chia làm 2 giai đoạn: Giai đoạn thứ nhất là cơ cấu nền kinh tế theo hướng thay thế nhập khẩu từ năm 1986 đến 1997. Đây là thời kỳ hệ thống xã hội chủ nghĩa tan rã, nền kinh tế nước ta chuyển đổi từ kế hoạch hóa tập trung sang kinh tế thị trường.

Giai đoạn thứ 2 từ 1998 đến 2008, tôi tạm gọi như vậy, là giai đoạn cơ cấu nền kinh tế hướng tới xuất khẩu. Sau khủng khoảng tài chính khu vực nền kinh tế nước ta cũng gặp khó khăn, cuối 1999 cũng rơi vào tình trạng trì trệ. Trong giai đoạn này chúng ta tận dụng ưu thế về lao động, giá nhân công rẻ để thu hút đầu tư, sản xuất hàng xuất khẩu nhằm tạo lợi thế cạnh tranh trong việc chiếm lĩnh thị trường.

Đến năm 2000 trở đi dần đẩy nhanh được tốc độ phát triển kinh tế. Và bây giờ từ 2009, theo tôi, phải chuyển đổi sang phát triển bền vững.

Nên cơ cấu theo hướng kết hợp hài hòa giữa sử dụng nguồn lực lao động để giải quyết áp lực lao động với công nghệ. Trong điều kiện hiện nay phải cơ cấu theo hướng hàng hóa Việt Nam phải đi vào thị trường ngách, chứ không thể đi vào thị trường chính ngạch được. Nếu không phát triển thị trường ngách thì còn lâu nữa nền kinh tế mới phát triển được như chúng ta mong muốn.

Bởi, hiện nay trên thế giới thị trường đã định hình, các tập đoàn đa quốc gia phần lớn đã phân chia xong thị trường.

Theo tôi, Việt Nam phải đi vào thị trường ngách có chất lượng cao, ví dụ đi vào sản xuất sản phẩm nông sản cực sạch, sạch tuyệt đối. Con cá chỉ nuôi bằng nước sông không cần có trọng lượng đến 1 kg nhưng tỷ lệ mỡ và các tiêu chuẩn khác phải cực chuẩn để bán cho các đối tượng đặc biệt. Rau sạch được trồng bằng tay, không bón phân, chứ không phải canh tác đại trà cả mấy chục ha, phun thuốc trừ sâu ầm ầm. Cách làm đó thì không thể xuất khẩu được được vì nhiều nước khác họ đã làm giỏi hơn nước mình nhiều.

Trong công nghiệp nên chọn những sản phẩm, những hướng đi tận dụng được lợi thế sẵn có, đừng đi theo hướng khép kín, nghĩa là để đóng một con tàu chúng ta tự sản xuất từ thép, động cơ thủy đến nghi khí hàng hải… Mà phải học kinh nghiệm của Ấn Độ trong phát triển công nghệ phần mềm, họ không thể sản xuất những con chip cho máy tính rẻ và chất lượng cao như Intel nên họ đã chọn hướng đi là phát triển phần mềm ứng dụng trên nền của các nước tiên tiến. Và họ đã thành công.

Thế nên việc cơ cấu lại nền kinh tế lúc này là hết sức cần thiết rồi.

Đã có động thái nào cho thấy việc cơ cấu lại được bắt đầu chưa, thưa ông?

Chúng ta đã nhận thức được vấn đề nên bắt đầu rà soát lại các dự án khuyến khích đầu tư, xây dựng luật công nghệ cao, chú ý đến vấn đề bảo vệ môi trường… Tuy nhiên, theo tôi vẫn chưa đủ và cần đẩy nhanh tốc độ. Cần sử dụng gói 17.000 tỷ đồng kích cầu sản xuất và tiêu dùng để đẩy nhanh việc chuyển đổi này. Chính phủ sẽ thảo luận cụ thể vào kỳ họp cuối tháng 12/2008.

Cá nhân tôi hy vọng vào một động lực mới để đẩy nhanh quá trình ổn định và phát triển trong năm 2009.

Năm bất ổn của tỷ giá

Năm 2008 được giới phân tích tài chính coi là "năm bất ổn của tỷ giá" và không ít người cho rằng điều tệ hại này sẽ còn kéo dài sang năm tới.

Bởi vậy, dự báo chính xác và kịp thời của các cơ quan quản lý về sự chu chuyển các dòng ngoại tệ trên thị trường là những thông tin đang được rất nhiều doanh nghiệp quan tâm.

Một năm qua, thị trường tỷ giá biến động rất phức tạp. Nếu quý 1/2008, trên thị trường liên ngân hàng, tỷ giá VND/USD giảm từ mức 16.112 VND/USD xuống còn 15.960 đồng, thì trên thị trường tự do, mức giá lúc đó chỉ còn 15.700 - 15.800 VND/USD.

Nhưng đến quý 2, tỷ giá đã có lúc lên tới 19.500 VND/USD (ngày 18/6/2008, cao hơn 2.600 đồng so với mức giá trần); còn trên thị trường tự do tỷ giá này cao hơn khoảng 100-150 đồng.

Một năm đầy sóng gió

Mặc dù phản ứng còn chậm nhưng Ngân hàng Nhà nước đã có sự can thiệp cần thiết, đẩy tỷ giá giảm mạnh xuống mức 16.400 VND/USD và đến hết quý 3/2008, tỷ giá vẫn "loanh quanh" ở mức này.

Thế nhưng, từ tháng 9 trở lại nay, tỷ giá VND/USD liên tục tăng cao lên mức cao nhất là 16.998 VND/USD. Dù Ngân hàng Nhà nước kịp "nới" biên độ tỷ giá và can thiệp bán ra nhưng hiện tại, vẫn giao dịch theo mức giá trên 16.985 VND/USD. Còn trên thị trường tự do, tỷ giá đã thiết lập trên mốc 17.000 VND/USD từ khá lâu.

Giải thích sự biến động này, ông Nguyễn Mạnh, Giám đốc Nguồn vốn Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) cho rằng, nếu như trong quý 1/2008, tỷ giá giảm là do lượng kiều hối dồn về nhiều từ cuối 2007 đến tháng 2/2008, áp lực từ việc nhà đầu tư nước ngoài mua trái phiếu Chính phủ khoảng 1,4 tỷ USD, doanh nghiệp xuất khẩu vay USD chuyển đổi ra VND sản xuất kinh doanh, các ngân hàng thương mại bán USD để trạng thái đoản, thì đến quý 2, tỷ giá tăng là hệ quả của nhiều yếu tố khác.

Trước hết, thâm hụt cán cân thương mại lớn (7,22 tỷ USD trong 3 tháng từ tháng 4 - 6); nhu cầu mua ngoại tệ trả các khoản nợ của cả doanh nghiệp xuất và nhập khẩu đến hạn cao; tăng nhập khẩu vàng do chênh lệch lớn giữa giá vàng trong nước và quốc tế.

Tiếp theo, nhà đầu tư nước ngoài bắt đầu rút vốn khỏi Việt Nam bằng việc bán trái phiếu Chính phủ ròng chuyển ngoại tệ về nước. Thống kê của Tổ nghiên cứu của BIDV cho thấy, chỉ trong tháng 9 và 11/2008, khối đầu tư nước ngoài đã bán ròng 0,7 tỷ USD trái phiếu Chính phủ và 100 triệu USD cổ phiếu các loại.

Bên cạnh đó, nhu cầu mua USD của các ngân hàng nước ngoài vẫn cao, ước khoảng 40 triệu USD/ngày.

Ngoài ra, do tâm lý bất ổn của cả doanh nghiệp và người dân khi tỷ giá tăng nhanh dẫn tới hiện tượng găm giữ ngoại tệ. Mặt khác, một lý do khiến cung ngoại tệ thấp là Ngân hàng Nhà nước ban hành QĐ 09/2008/QĐ, không cho phép vay để chiết khấu bộ chứng từ xuất khẩu và vay thực hiện dự án sản xuất xuất khẩu, giảm hiện tượng doanh nghiệp xuất khẩu vay ngoại tệ bán lại trên thị trường.

Thêm vào đó, thâm hụt thương mại có dấu hiệu tăng trở lại. Chỉ trong 2 tháng 10 và 11/2008, thâm hụt thương mại lên tới 1,17 tỷ USD. Ngoài ra, một áp lực nữa làm cho cầu USD tăng là do Nhà nước không cho phép nhập khẩu vàng, khiến vàng nhập lậu ngay lập tức tăng lên, làm tăng cầu USD do USD là đồng tiền chính để thanh toán giao dịch vàng.

Ba kịch bản về tỷ giá VND/USD

Trước tình hình này, một câu hỏi đặt ra: liệu sự bất ổn này có tiếp tục kéo dài sang 2009 và ứng xử của cơ quan điều hành phải như thế nào?

Ngày 8/12/2008, Tổ nghiên cứu của BIDV đã công bố bản báo cáo về những kịch bản của thị trường tỷ giá trong 2009:

Kịch bản 1: cán cân thanh toán "âm" 4,5 tỷ USD, do: thâm hụt thương mại "âm" 19 tỷ USD, FII "chảy" ra 1,5 tỷ USD nhưng cán cân vốn chỉ "dương" 16 tỷ USD (FDI: 10 tỷ, kiều hối: 4,5 tỷ, ODA: 1,5 tỷ).

Kịch bản 2: cán cân thanh toán "âm" 7 tỷ USD, cụ thể: thâm hụt thương mại "âm" 21 tỷ USD, FII "ra" 1,5 tỷ USD so với cán cân vốn "dương" 15,5 tỷ USD (FDI: 10 tỷ, kiều hối: 4 tỷ, ODA: 1,5 tỷ).

Kịch bản 3, có phần tồi tệ hơn, cán cân thanh toán "âm" 9 tỷ USD, do: thâm hụt thương mại "âm" 23 tỷ USD, dòng vốn FII chảy ra 1,5 tỷ USD, còn cán cân vốn "dương" 15,5 tỷ USD tương tự như kịch bản 2.

Tuy nhiên, theo ông Trần Phương, Giám đốc Đầu tư BIDV, thành viên Tổ nghiên cứu này thì kịch bản 2 là có nhiều khả năng xảy ra hơn trong điều kiện như hiện nay.

Theo đó, trong năm 2009, VND sẽ mất giá khoảng 3,5 - 5% so với USD, tỷ giá VND/USD sẽ tăng dần và đạt mức đỉnh 18.000 - 18.200 VND/USD cuối quý 2/2009 và giảm dần về mức 17.600 - 17.800 vào cuối năm.

Ứng xử như thế nào?

Giả sử, dự báo trên là sự thật thì cơ quan điều hành phải ứng xử như thế nào?

Tổ nghiên cứu BIDV đưa ra các nhóm giải pháp để bình ổn thị trường tỷ giá.

Thứ nhất, Bộ Công Thương phải là đầu mối trong việc rà soát danh mục hàng hóa nhập khẩu, theo hướng ưu tiên cho sản xuất, đầu tư và hạn chế thấp nhất nhập khẩu hàng xa xỉ; đồng thời, phối hợp với Ngân hàng Nhà nước thực hiện chính sách tín dụng ưu đãi, xúc tiến thương mại để đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa, hướng vào những thị trường tiềm năng.

Thứ hai, đối với quản lý dự trữ quốc gia, phải tập trung quản lý về một mối là Ngân hàng Nhà nước, thực hiện cơ chế Ngân hàng Nhà nước mua lại toàn bộ ngoại tệ từ nguồn thu xuất khẩu dầu thô, tạo điều kiện cho cơ quan này chủ động điều hành, can thiệp thị trường ngoại hối và tỷ giá.

Yêu cầu các bộ, ngành liên quan cung cấp các thông tin kịp thời có liên quan đến cung cầu ngoại tệ. Đặc biệt, trong trường hợp khẩn cấp, nếu tỷ giá biến động quá mạnh cho phép thực hiện biện pháp kết hối nguồn thu ngoại tệ của các doanh nghiệp, với cam kết sẽ bán lại số ngoại tệ tương ứng khi doanh nghiệp có nhu cầu (số dư tiền gửi ngoại tệ của các tổ chức tại hệ thống ngân hàng thương mại hiện nay khoảng 14 tỷ USD).

Thứ ba, đối với chính sách quản lý ngoại hối, Ngân hàng Nhà nước sử dụng các công cụ chính sách tiền tệ, tỷ giá và dự trữ ngoại hối điều hành linh hoạt để bình ổn tỷ giá, theo hướng xác định biên độ tỷ giá mục tiêu, đồng thời xác định rõ các biện pháp can thiệp khi tỷ giá vượt quá giới hạn biên độ cho phép.

Các chính sách về tỷ giá của Ngân hàng Nhà nước cần rõ ràng, công khai và thông báo trước tới các đối tượng có liên quan để thống nhất và chủ động thực hiện.

Dồn dập giảm lãi suất

Thị trường lại vừa đón nhận thông tin về “đáy” lãi suất cho vay mới, trong một tuần dồn dập những thông tin điều chỉnh.

Ngày 13/11, Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) thông báo điều chỉnh lãi suất huy động và cho vay. Trong đó, lãi suất cho vay VND đối với khách hàng thông thường được ấn định ở mốc 16%/năm, áp dụng cùng ngày, thấp hơn mức tối đa theo lãi suất cơ bản hiện hành 2%/năm.

Cuối chiều ngày 14/11, Tổng giám đốc Vietcombank tiếp tục có hai quyết định điều chỉnh mạnh lãi suất cho vay VND, bắt đầu áp dụng từ đầu tuần tới, ngày 17/11.

Cụ thể, Vietcombank sẽ giảm mạnh lãi suất cho vay ưu đãi bằng VND từ 15,2%/năm xuống mức 13,5%/năm. Đây cũng là mức lãi suất cho vay được xác định thấp nhất trên thị trường hiện nay. Mức lãi suất mới này áp dụng với các khách hàng truyền thống, đang sử dụng dịch vụ và các giải pháp tổng thể của Vietcombank, kinh doanh trong lĩnh vực trọng yếu, có tác động tích cực đến việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Điểm đáng chú ý là trong 8 lần điều chỉnh lãi suất liên tiếp thời gian qua, nhóm “ảnh cả” là những ngân hàng thương mại quốc doanh lớn luôn đi đầu và giảm mạnh, riêng lần này Vietcombank là ngân hàng đầu tiên ấn định mốc lãi suất cho vay thấp nhất là 13,55/năm.

Trước đó, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) cũng đã giảm mạnh lãi suất cho vay VND đối với đối tượng khách hàng là các hộ sản xuất kinh doanh và doanh nghiệp vừa và nhỏ xuống còn tương ứng là 14,4%/năm và 15%/năm.

Sau Agribank, ngày 13/11, Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) cũng công bố giảm lãi suất cho vay VND thêm 1%/năm và USD giảm 0,5%/năm, áp dụng từ 17/11. Theo đó, lãi suất cho vay VND ngắn hạn tối đa chỉ còn 15%/năm. Riêng doanh nghiệp vừa và nhỏ có thị trường tiêu thụ ổn định, hoặc doanh nghiệp thuộc các ngành năng lượng, xăng dầu, sắt thép, xi măng, phân bón, thuốc chữa bệnh, thu mua lúa gạo, xuất khẩu chỉ còn tối đa 14%/năm.

Với riêng BIDV, mức tối đa nói trên xác định là 14%/năm đi cùng với khả năng khách hàng còn có thể vay được với mức thấp hơn nữa.

Như vậy, sau mười ngày lãi suất cơ bản được giảm xuống còn 12%/năm, thị trường đã chứng kiến 2 đợt điều chỉnh khá mạnh của các ngân hàng thương mại, và tiên phong vẫn là những “anh cả” trong hệ thống.

Với những điều chỉnh mới, các mức lãi suất cho vay thấp nhất của những ngân hàng nói trên còn thấp hơn cả mức tối đa theo lãi suất cơ bản 10%/năm. Theo đó, những dự báo gần đây về khả năng lãi suất cơ bản sẽ tiếp tục giảm từ 12% xuống 10% thời gian tới càng có thêm cơ sở.

Ngoài những thành viên lớn trên, một số ngân hàng cổ phần như Sài Gòn Thương Tín, Liên Việt, An Bình… cũng đã có điều chỉnh đáng chú ý. Tuy nhiên, với mức dưới 14% hay 13,5%/năm, có thể các ngân hàng cổ phần sẽ khó theo kịp.

Trao đổi với VnEconomy tối 14/11, lãnh đạo một ngân hàng cổ phần cho rằng ông khá sốt ruột trước diễn biến lãi suất trên thị trường hiện nay. “Đó là một diễn biến tốt cho nền kinh tế, cụ thể là đối với các doanh nghiệp vay vốn. Nhưng với chúng tôi, phải nói thật là có những khó khăn”, ông nói.

Một trong những khó khăn theo lãnh đạo ngân hàng này đề cập đến là lãi suất cho vay liên tục giảm sẽ kích thích nhiều doanh nghiệp vay vốn trước đó với lãi suất cao tìm cách trả nợ trước hạn, “đảo” hợp đồng vay lại vốn mới với lãi suất thấp hơn, trong khi khoản vốn cho vay trước đó ngân hàng phải chịu chi phí huy động cao, bên cạnh đó là sự xáo trộn nhất định đối với sự cân đối nguồn vốn của ngân hàng.

“Đến thời điểm này, những đồng vốn huy động từ 17% - 18%/năm vừa qua là một bài toán cân đối khó, đáng chú ý là các kỳ hạn 6 tháng và 9 tháng chiếm một tỷ trọng lớn”, ông cho biết thêm.

Liên quan đến lãi suất huy động, chỉ mới trong hai ngày 10 và 11/11, thị trường đã chứng kiến sự điều chỉnh đồng loạt của các ngân hàng thương mại, phổ biến xuống dưới mốc 15%/năm, nhiều thành viên chỉ áp mức tối đa 14,5%/năm, tại khối quốc doanh phần lớn cao nhất chỉ là 13,5%/năm.

Và cuối tuần này lại là một tín hiệu của đợt điều chỉnh mới. Như tại Vietcombank, cùng với quyết định giảm lãi suất cho vay, lãi suất huy động VND từ ngày 13/11 được áp trần thấp cho các kỳ hạn; dưới 3 tháng tối đa là 11%/năm, 3 tháng và 12 tháng là 13,5%/năm, đáng chú ý là các kỳ hạn trên 3 tháng đến dưới 12 tháng chỉ còn 12,5%/năm, trên 12 tháng tối đa là 11%/năm. Tại Agribank và BIDV, lãi suất huy động cao nhất cũng chỉ áp mức 13,5%/năm.

Chiến thắng của ông Barack Obama – sức bật cho USD

- USD tăng giá so với Euro trước dự đoán chiến thắng của ông Barack Obama và sự đi lên về vị thế của Đảng Dân Chủ trong Quốc Hội sẽ giúp nền kinh tế Mỹ biến chuyển tốt.

USD đồng thời tăng giá so với đồng Bảng Anh và đồng đô la Australia. Đồng Euro mất giá so với USD sau khi một thành viên của Ngân hàng Trung ương châu Âu phát đi dấu hiệu cho thấy họ chuẩn bị cắt giảm lãi suất để giúp kinh tế tăng trưởng.

Theo một chuyên gia tài chính Nhật Bản: Đây là một chiến thắng áp đảo và sẽ tạo đà tăng cho đồng USD.

Tỷ giá USD/Euro tại Tokyo hiện nay là 1,2842USD/Euro so với mức 1,2981USD/Euro vào cuối ngày hôm qua tại New York. Tỷ giá Yên/USD là 99,50 Yên/USD. Theo dự đoán của chuyên gia trên, tỷ giá USD/Euro có thể lên đến mức 1,25USD/Euro trong tuần này.

Theo dự đoán của các chuyên gia tham gia khảo sát của Bloomberg, nhiều khả năng Ngân hàng Trung ương châu Âu sẽ cắt giảm lãi suất vào cuối tuần này.

Theo ông Osamu Takashima, chuyên gia phân tích tại tập đoàn tài chính lớn hàng đầu Nhật Bản Mitsubishi UFJ Ltd., Euro sẽ liên tục sụt giá. Tình hình kinh tế tại châu Âu đã xấu đi rất nhiều. Châu Âu sẽ nới lỏng chính sách tiền tệ vào năm sau.

Theo ông, tỷ giá USD/Euro vào quý 3/2009 sẽ là 1,18USD/Euro.

Trên thị trường tự do, Tỷ giá VND/USD lên 17.150 VND/USD

Nga: Con đường truợt giá của đồng rúp và quyết sách của chính phủ

(CafeF) - Đồng rúp mạnh từng là niềm tự hào của cả nước Nga. Giá dầu hạ, cuộc chiến tại Georgia và TTCK đi xuống đã khiến tình thế đảo ngược.

Triển vọng đồng tiền chung - con đường có lẽ còn xa

Chỉ vài tháng trước đây, chính phủ Nga đã bàn đến việc sẽ định giá dầu bằng đồng rúp và đưa đồng rúp thành một đồng tiền chung của khu vực với vị trí tương đương như đồng Euro hay USD.

Thế nhưng đó là trước khi Nga bước vào cuộc chiến tại Georgia, TTCK Nga đi xuống và giá dầu giảm một nửa.

Con đường trượt dài của đồng rúp

Cho đến mùa hè này, đồng rúp đã tăng giá trong vài năm do giá hàng hóa tăng cao, đặc biệt là xăng và dầu. Vào tháng 7, đồng rúp lên mức cao nhất trong 9 năm so với USD.

Tuy nhiên sự trượt giá của rồng rúp bắt đầu trong 3 tháng qua. Đồng rúp rơi xuống mức thấp nhất trong 20 tháng so với USD trong tháng 10.

Ngân hàng Trung ương trấn an thị trường rằng họ sẽ tiếp tục hỗ trợ đồng nội tệ của Nga và đưa ra một số biện pháp ngăn việc một số người sử dụng hình thức hoán đổi tiền tệ để thu lời từ việc đồng rúp mất giá.

Đồng rúp đã mất giá nhanh chóng từ ngày 07/08 khi Nga bắt đầu cuộc chiến với Georgia. Đồng rúp mất từ 10 đến 12% giá trị so với USD. Nếu không có sự can thiệp từ ngân hàng trung ương, đồng rúp có thể tiếp tục rớt giá nhanh hơn.

Ông Anton Struchenevsky, chuyên gia kinh tế tại ngân hàng đầu tư Troika Dialog, cho biết Ngân hàng Trung ương đang giành khoảng 600 triệu USD/ngày để mua đồng rúp và hỗ trợ cho đồng tiền này. Như vậy tổng số tiền hỗ trợ đồng rúp 1 tháng lên tới 20 tỷ USD. Một số chuyên gia khác cho rằng con số còn cao hơn, lên tới 50 tỷ USD.

Một số chuyên gia khác thì cho rằng Ngân hàng Trung ương đang cố gắng giúp đồng rúp hạ cánh an toàn nhằm hỗ trợ cho một số ngành tại Nga thông qua việc tăng chi phí đối với hàng nhập khẩu của một số nước đối tác. Mục đích của việc này là để đồng rúp trượt giá từ từ và ngăn hoảng sợ trên thị trường.

Một cựu chuyên gia tư vấn của chính phủ nhận xét Ngân hàng Trung ương có thể đã bắt đầu chính sách để đồng rúp trượt giá từ từ.

Để đồng rúp trượt giá quá nhanh có thể ảnh hưởng tới hình ảnh nền kinh tế Nga phát triển vũng mạnh. Sức mạnh và sự ổn định của đồng rúp cho đến gần đây là biểu tượng đầy tự hào của nước này.

Ông Yegor Gaidar, một chuyên gia kinh tế học tuần trước đánh giá cao nỗ lực của chính phủ trong việc hỗ trợ cho đồng nội tệ. Theo ông, đây là quyết định sáng suốt bởi không nên gây ra hoảng loạn trên thị trường tiền tệ.

Chính phủ làm gì cho đồng nội tệ?

Ngân hàng Trung ương Nga cho biết họ dự định sẽ thả nổi đồng rúp trên thị trường tiền tệ trong một vài năm tới.

Nga neo đồng rúp vào đồng USD và đồng Euro, cho phép dao động trong biên độ 4% và sẽ tiến hành can thiệp nếu cần thiết. Mục đích của việc này là ngăn kinh tế bị chấn động mạnh do sự thay đổi bất thường trong giá trị của đồng nội tệ.

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nga Sergei Ignatyev cho biết trong năm tới họ vẫn quản lý tỷ giá và mức độ dao động của đồng rúp, song 4 năm nữa, họ sẽ theo xu hướng thực hiện chế độ đồng tiền thả nổi tự do trên thị trường.

Theo đó, Ngân hàng Trung ương sẽ có thêm vai trò trong việc điều chỉnh lãi suất trong chính sách tiền tệ. Tỷ lệ lãi suất giúp kiểm soát tăng trưởng kinh tế cũng như giá trị tương đối của đồng tiền.

Nga đã giành nhiều tỷ USD từ dự trữ tiền tệ của mình để nâng giá đồng rúp, đồng rúp gần đây đã rớt giá thảm hại vì giá dầu hạ và nhu cầu USD, Euro tăng cao khi nhà đầu tư và ngân hàng chịu tác động bởi khủng hoảng tài chính.

Dự trữ ngoại tệ của Nga giảm kỷ lục 31 tỷ USD trong tuần từ ngày 19 đến 25/10.

Quan chức kinh tế của Nga đã cố gắng hết sức để ngăn đồng rúp sụt giá mạnh, họ cam kết chính phủ sẽ không để đồng nội tệ rớt giá thảm hại.

Nga sẽ thắt chặt việc quản lý các ngân hàng đối với hành vi sử dụng khoản vay khẩn cấp từ chính phủ để bán đồng rúp.

Chính phủ đã cam kết dùng khoảng 200 tỷ USD để ngăn khủng hoảng tài chính tệ hại nhất từ năm 1998 tại nước này. Ngoài ra chính phủ còn hỗ trợ 50 tỷ USD giúp các ngân hàng và công ty trả nợ nước ngoài.

Tháng 10, đồng rúp mất giá chưa từng có trong một thập kỷ so với USD, điều này khiến người ta lo ngại về khả năng trượt giá liên tục của đồng rúp.

Nga cũng sẽ nâng mức cho vay dành cho doanh nghiệp quy mô nhỏ và vừa lên mức 1,1 tỷ USD. Ngân hàng nhà nước VTB của Nga, ngân hàng lớn thứ 2 nước này, đã cung cấp khoản vay hỗ trợ cho các ngân hàng thương mại ở 60 khu vực của Nga.

Một chuyên gia tư vấn kinh tế của chính phủ Nga phát biểu cho biết:”Chúng tôi không lo ngại về việc giá dầu hạ, chúng tôi hoàn toàn có khả năng ứng phó với tất cả vấn đề hiện nay trên thị trường.”

Ngọc Diệp

Theo MoscowTimes, AP, Reuters

Vì sao đô la Mỹ mạnh lên?

Các nhà phân tích thị trường loay hoay tìm cách lý giải vì sao đô la Mỹ, đồng tiền của một nước đang chống chọi khủng hoảng, lại lên giá mạnh so với tiền của các nước.

Đồng won của Hàn Quốc mất giá khoảng 32%, đồng đô la Singapore sụt đến 47%, đô la Úc giảm chừng 33%, đồng rupee của Ấn Độ mất khoảng 20% so với đô la Mỹ chỉ trong vòng mấy tháng đổ lại. Danh sách các đồng tiền mất giá như thế kéo dài đến hàng mấy chục, từ đồng rand của Nam Phi đến đồng peso của Mexico và thậm chí đồng euro nữa…

Không thể giải thích hiện tượng này bằng các quy luật kinh tế thông thường vì các chỉ số cơ bản của các nước nói trên vẫn bình thường. Lẽ ra một khi nước Mỹ phải bơm hàng trăm tỉ đô la để giải cứu các ngân hàng và hàng trăm tỉ đô la khác để tạo tính thanh khoản cho nền kinh tế thì đồng tiền của họ phải yếu đi, lạm phát tăng cao.

Gói giải cứu 700 tỉ đô la chẳng hạn, sẽ từ đâu ra nếu không phải là do Chính phủ Mỹ tiếp tục phát hành giấy nợ, vay của thế giới về xài. Ai cũng vò đầu bứt tai, vì sao một con nợ đang gặp khó, vay với lãi suất thấp mà thiên hạ vẫn ào vào mua trái phiếu Chính phủ Mỹ như hiện nay.

Những lý do được các nhà phân tích đưa ra trong mấy ngày gần đây chỉ xoay quanh chuyện thị trường chứng khoán khắp nơi sụt giảm mạnh nên nhà đầu tư tháo chạy ra khỏi các thị trường mới nổi. Đây là lý do không mấy thuyết phục vì thị trường chứng khoán Mỹ cũng có ngày sụt còn mạnh hơn nơi khác.

Một lý giải khác đáng chú ý hơn cho rằng đừng xem đồng đô la Mỹ là của riêng nước Mỹ mà hãy xem nó như đồng tiền của thương mại và đầu tư toàn thế giới.

Một khi kinh tế thế giới suy yếu, các tài sản khác như chứng khoán, địa ốc không còn hấp dẫn nữa thì người ta có xu hướng giữ tiền, trong trường hợp này là đô la Mỹ, để nắm thế chủ động trong mọi giao dịch sẽ rất khó khăn trong thời gian tới.

Trong cách nhìn này, khủng hoảng xuất phát từ Mỹ không liên quan gì đến đồng đô la Mỹ một khi thế giới vẫn còn chấp nhận đồng tiền này trong giao thương. Hơn thế nữa, nhận định theo hướng này còn cho rằng Mỹ là nước chao đảo đầu tiên nên cũng sẽ là nước ổn định đầu tiên. Giữ đô la Mỹ sẽ yên tâm hơn khi chưa biết số phận các nước khác sẽ ra sao.

Thế nhưng góc nhìn này chưa giải thích được vì sao đồng đô la Mỹ đã có một thời gian dài suy yếu từ năm ngoái, nhất là so với đồng euro hay đô la Úc, mãi cho đến mấy tháng gần đây mới đảo chiều. Rõ ràng lúc đó, người ta lo ngại tình hình kinh tế Mỹ suy thoái, thâm hụt mậu dịch tăng, những nỗi lo bây giờ đã thành hiện thực.

Cũng vì dự đoán theo hướng đó mà nhiều công ty trên khắp thế giới đang lâm vào cảnh thua lỗ nặng nề do đặt cược vào sự mất giá của đô la Mỹ. Tập đoàn Citic Pacific của Hong Kong chẳng hạn, lỗ mất 2 tỉ đô la do "chơi tỷ giá" khi cứ tin chắc đồng đô la Úc sẽ lên giá.

Có lẽ mọi chuyện có thể giải thích bằng hai từ "đòn bẩy" (leveraging) và "tháo đòn bẩy" (deleveraging). Đô la tiền mặt chỉ có một nhưng tài sản định giá bằng đô la tăng đến cả mấy chục lần, khi đưa lên thị trường chứng khoán, nó còn tăng nhiều lần nữa.

Giới tài chính đã dùng đòn bẩy tài chính để khuếch đại lợi nhuận nhiều lần so với số vốn bỏ ra; nay khủng hoảng tài chính làm khuếch đại số lỗ cũng nhiều lần như thế. Hàng ngàn tỉ đô la bốc hơi trên các thị trường chứng khoán chỉ là hình ảnh các đòn bẩy này thi nhau gãy sụp.

Và bây giờ họ phải cuống cuồng tháo đòn bẩy trước khi nó gãy sụp. Tự nhiên đô la tiền mặt trở nên được giá vì nó là công cụ chính để tháo đòn bẩy nhanh nhất, ít thiệt hại nhất. Và tự nhiên, cả thế giới thiếu đô la để bôi trơn sự vận hành của nền kinh tế thật, kể cả trong xuất nhập khẩu, trả nợ nước ngoài.

Theo dõi tin tức, chúng ta sẽ thấy ở các nước mà đồng tiền sụt giảm mạnh so với đồng đô la Mỹ đều có hiện tượng thiếu đô la cho nhiều nhu cầu khác nhau, kể cả việc nhà đầu tư nước ngoài rút vốn trong quá trình "tháo đòn bẩy" tài chính.

Lúc trước gặp tình huống này chính phủ các nước bán dự trữ ngoại tệ ra, chủ yếu là trái phiếu chính phủ Mỹ để chống đỡ nhưng nay bán bao nhiêu người ta mua hết bấy nhiêu nên đồng tiền các nước mất giá.

Tình hình này trước sau gì cũng chấm dứt một khi nhu cầu đô la tiền mặt giảm hoặc một khi nền tài chính toàn cầu không còn dựa vào đô la Mỹ làm đồng tiền giao dịch nữa.

Chưa ai biết thời điểm đó lúc nào sẽ đến – nhưng lúc đó đô la Mỹ sẽ khó lòng chận đà sụt giảm như năm ngoái. Trước mắt thế giới phải chịu cảnh nghịch lý: Mỹ rơi vào khủng hoảng nhưng đồng tiền mạnh lên, đẩy giá vàng, dầu hỏa và các loại hàng hoá khác xuống sâu.

Theo Quốc Học
SGTT

DOAN TUAN ANH

VIETNAM AIRCRAFT LEASING COMPANY

7^th Floor, No. 9 Dao Duy Anh Str.,

Dong Da Dist., Hanoi

Tel : (+844) 5772224- Ext 49

Fax : (+844) 5772270

Mobile : (+84) 904.585.456

Email : anh.doan@valc.com.vn

: doantuananh@gmail.com

Lãi suất cho vay gần chạm đáy 16%

Ngày 22/10 có thêm nhiều ngân hàng công bố hạ lãi suất sau động thái mới của Ngân hàng Nhà nước, với mức điều chỉnh phổ biến trên một điểm phần trăm. Cá biệt có nơi lãi suất cho vay ngắn hạn chỉ còn 16,2%, thấp hơn nhiều so với đỉnh cao 21% trước đây.

Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) mãi cuối chiều qua mới công bố biểu lãi suất mới. Không nhanh nhẹn như 4 lần điều chỉnh trước, song mức cắt giảm lần này vẫn rất ấn tượng. 16,2% là lãi suất tối đa mà BIDV áp dụng kể từ 23/10 với doanh nghiệp xuất khẩu, các đơn vị thu mua lúa gạo khu vực ĐBSCL theo chỉ đạo của Chính phủ, thấp hơn biểu đang áp dụng 1,3 điểm phần trăm và hạ 4,8 điểm phần trăm so với thời điểm đầu quý III.

Tin liên quan:

▪ Lãi suất cơ bản còn 13% ▪ Tỷ giá đôla leo cao ▪ Ngân hàng sốt sắng hạ lãi suất ▪ Ngân hàng cầu cạnh doanh nghiệp ▪ Càng cho vay càng lỗ

Khách hàng là các tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp có vai trò tạo lập và bình ổn thị trường, doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ được hưởng lãi suất 16,5%, thấp hơn lãi suất đang áp dụng một điểm phần trăm. Lãi suất phổ thông Những đối tượng khách hàng còn lại hưởng lãi suất phổ thông 17,2% một năm. Đây là đợt điều chỉnh lãi suất lần thứ 5 liên tiếp của BIDV trong vòng 3 tháng trở lại đây.

Một số ngân hàng cổ phần hào phóng không kém khối quốc doanh. Lính mới LienVietBank quyết định đưa lãi suất cho vay về mức 17%, áp dụng từ 21/10, thấp hơn 2,5 điểm phần trăm so với trần lãi suất theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Lãi suất huy động của nhà băng này cũng được điều chỉnh xuống dưới 16% một năm. Ngân hàng cổ phần Quốc tế (VIB) áp dụng biểu lãi suất cho vay mới từ hôm nay, thấp hơn 3 điểm phần trăm so với thời điểm cao nhất (khi đó lãi suất cho vay là 21%) và cách lãi suất huy động chừng 1,4-3 điểm phần trăm.

Ngân hàng cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) giảm dè dặt hơn. Lãi suất phổ thông ở ngân hàng là 18,5% trong khi lãi ưu đãi vào khoảng 17,2%. SeaBank, ngân hàng từng chơi trội khi đưa lãi suất huy động lên đỉnh 19,2%, kéo lãi suất cho vay về 19,5%, đúng bằng ngưỡng trần theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Lãi suất huy động cao nhất ở nhà băng này là 16,44% một năm.

Động thái của các ngân hàng được đưa ra sau khi Ngân hàng Nhà nước quyết định giảm lãi suất cơ bản bằng đồng Việt Nam từ mức 14% xuống còn 13% kể từ 21/10, đưa trần lãi suất thương mại của các ngân hàng xuống còn 19,5% thay vì mức 21% trước đó. Một loạt lãi suất khác cũng được điều chỉnh theo hướng hỗ trợ giảm chi phí đầu vào cho các ngân hàng. Ngân hàng Nhà nước cũng tuyên bố thanh toán trước hạn 20.300 tỷ đồng tín phiếu bắt buộc, một công cụ nợ mà cơ quan quản lý buộc ngân hàng thương mại phải mua để hạn chế cung tiền trong lưu thông trước đây.

Ngân hàng vào cuộc đua giảm lãi suất.

Trên thực tế, các ngân hàng không quá khó khăn hay cảm thấy miễn cưỡng khi phải giảm lãi suất cho vay. Hầu hết vốn huy động với lãi suất cao (trên 17-18%) đều có kỳ hạn ngắn, dưới 6 tháng và cũng đã sắp tới hạn. Phần huy động dài hạn từ một năm trở lên đều dưới 16%, đủ thấp để ngân hàng cắt giảm lãi suất cho vay vào thời điểm này.

"Không hề vô lý khi vào thời điểm khủng hoảng thanh khoản, thiếu vốn, các ngân hàng theo nhau để lãi suất kỳ hạn ngắn cao hơn kỳ hạn dài. Họ quả là khéo dự đoán, vì đến lúc này, diễn biến thị trường đang đi theo đúng kỳ vọng. Lạm phát tăng chậm lại, lãi suất cơ bản giảm xuống. Họ không quá khó khăn để thay ỏổi biểu lãi suất", một chuyên gia ngân hàng bình luận.

Đây được xem là cơ hội vàng để ngân hàng tranh thủ hút khách sau thời gian dài ít người đến vay vốn hoặc không dám vay vì lãi suất cao. Khi lãi suất ở mức 21%, thậm chí cao hơn khi ngân hàng cộng thêm các loại phí, doanh nghiệp không dám vay vốn. Nhân viên tín dụng của một ngân hàng cổ phần suốt ngày than phiền vì chẳng có việc mà làm. Công việc hằng ngày của anh trở nên đơn điệu khi mỗi sáng đến chỉ phải nhấc điện thoại nhắc nhở khách hàng trả các món nợ đến hạn vay từ hồi lãi suất thấp.

Giờ đây, sau thời gian làm kiêu, thậm chí bắt chẹt bằng các khoản phí khác nhau, các ngân hàng ra sức cầu cạnh khách hàng đến vay vốn. 16% đang được xem là mức lãi suất cao nhất mà doanh nghiệp có thể chấp nhận được để phát triển sản xuất kinh doanh.

Ông Nguyễn Đức Hưởng, Tổng giám đốc LienVietBank, bình luận việc Ngân hàng Nhà nước đồng thời thực hiện 3 biện pháp mạnh cho thấy chính sách vĩ mô bắt đầu ưu tiên hơn cho mục tiêu phát triển kinh tế. Trong ngắn hạn, nới lỏng hơn chính sách tiền tệ sẽ có tác dụng tích cực và là tín hiệu tốt đối với thị trường. Tuy nhiên, theo ông, cần cẩn trọng trong dài hạn vì có thể dẫn đến trường hợp phát triển nóng như thời điểm cuối năm ngoái, từ đó ảnh hưởng tới nợ xấu và giá cả thị trường năm sau. Ông Hưởng cho rằng, loạt chính sách mới sẽ không chỉ khắc phục tình trạng thiếu hụt nguồn vốn, mà thậm chí có thể gây dư vốn tạm thời.

Song Linh